روزنامک: نظامي گنجوي، شاعري كه مَدح نگفت ـ او يک ايراندوست بود که گفت: مَیَنگیز فتنه مَیَفروز کین ــ خرابی مَیاوَر در ایرانزمین
14 فروردين 1398 - 3 آوريل 2019

نظامي گنجوي، شاعري كه مَدح نگفت ـ او يک ايراندوست بود که گفت: مَیَنگیز فتنه مَیَفروز کین ــ خرابی مَیاوَر در ایرانزمین

نظامي گنجوي (ابو محمد الياس) كه در مارس 1209 ميلادي (به نوشته بسياري از موخان 12 مارس برابر 21 اسفند) ديده ازجهان فروبست شاعري داستانسرا و متخصص مثنوي داستاني بود. ليلي و مجنون، خسرو و شيرين، خمسه، هفت پيكر و اسكندرنامه از جمله آثار این شاعر نامدار ايرانی هستند . وي که شهرت از شهر گنجهِ قفقاز برده مردي گوشه گير بود كه اميران زمان خود را مدح نگفت. نظامي مَدح شاهان، اميران و مقامات وقت را گفتن؛ دروغ و چاپلوسي و نوعي گناه مي دانست. وی در اين زمينه گفته است:
    
    چو نتوان راستي را درج كردن ــــــ دروغي را چه (چرا) بايد خرج كردن
    
     این شعر گنجوی که به انگلیسی و زبانهای اروپایی دیگر ترجمه شده در مقدمه کتاب های درسی «خبرنویسی» درج شده و با استناد به آن به کسانی که بعدا «خبرنویس» می شوند گوشزد می شود که اگر نتوانند حقیقت یک رویداد را بنویسند بهتر است که از آن بگذرند تا مطلب نادرست و ناقص بنویسند و بخورد مخاطب دهند. مخاطب خریدار خبر است و نباید به او کم فروشی و بُنجُل فروشی کرد.
     نظامي که به گفته خودش از يک پدر پارسي و يک مادر کُرد به دنيا آمده بود از زادگاه خود شهر گنجه، جز يك سفر و گويا به تبريز خارج نشد. داستانهاي دوران ساسانيان و تمدن و فرهنگ ايرانيان زمینه ساز نظامي در تنظیم خسرو و شيرين و هفت پيكر (بهرام نامه)، مخزن الاسرار، و ... بوده اند. دیوان رباعیات، غزلیات و قصاید نظامي در ادبيات فارسي جايگاه ویژه دارد . وي بمانند فردوسي در اعتلاي ايران و فرهنگ ايراني تلاش بسيار کرد که از اين بيت او پيداست:
    
     همه عالم تَن است و ایران؛ دل ــ نیست گوینده زین قیاس؛ خجل
    
     چونکه «ایران» دل زمین باشد ــ دل ز تَن بِه بوَد، یقین باشد
    
     مَیَنگیز فتنه مَیَفروز کین ــ خرابی مَیاوَر در ایرانزمین
    
     براي اين كه بعدا به نظامی ايراد گرفته نشود كه چرا درباره اسكندر كه ميهنش را اشغال نظامي كرد سخن گفته است، وی او را در كتاب خود به عنوان يك حكيم و مردي دانا توصيف كرده، نه يك فاتح و نظامی (جنگجو).
    
    
    
    
بازگشت به فهرست مطالب...   




 

 

   
 

Vestidos de Casamento
 





 
 
© Copyright 2004   Rooznamak.com   All Rights Reserved