روزنامک: زادروز آلفرد نوبل مخترع ديناميت و نگاهی کوتاه به انتقاد از جوائز نوبل که داوران انحصاری آنها آلوده سیاست شده اند

3 آبان 1388 - 25 اكتبر 2009

زادروز آلفرد نوبل مخترع ديناميت و نگاهی کوتاه به انتقاد از جوائز نوبل که داوران انحصاری آنها آلوده سیاست شده اند

21اکتبر 1833 «آلفرد نوبل» کارخانه دار سوئدی و مخترع ديناميت و تی. ان. تی به دنيا آمد و چون از این اختراع که ممکن است در کشتن انسان بکار رود پشیمان شده بود سرانجام اموال خود را وقف دادن جوائز به کساني کرد که در طول هر سال در رشته خود بيش از ديگران به بشر خدمت کرده باشند.
     مهندس نوبل که فارغ التحصيل روسيه در رشته مهندسی و شيمی بود در ژوئيه سال 1867 «ديناميت» را اختراع كرده بود.
     «نوبل» كه در شهر استكهلم و در يك خانواده سوئدي صنعتگر و سرمايه دار به دنيا آمده بود پس از فراغت از تحصيل در 20 كشور به تاسيس شعب كارخانه اقدام كرد.
     آزمايشگاههاي كارخانه هاي او در نيمه دوم قرن 19 موفق به 350 اختراع و طرح تازه شده بودند از جمله ساخت ماده منفجره «تي. ان. تي».
     وي از راه توليدات شيمياتي داراي ثروتي چشمگير شده بود، ولي از آنجا كه احساسي لطيف داشت و دست به قلم بود از اين كه چند نوع ماده منفجره ساخته بود كه ممكن بود در كشتن انسان و تخريب ابنيه از آن استفاده شود دچار نوعي عذاب وجدان و عدم رضايت از خود شده بود و چون چاره اي به نظرش نمي رسيد سرانجام تصميم گرفت كه ثروت خود را وقف دادن جايزه به كساني كند كه در هر سال بزرگترين خدمت را به بشريت كرده باشند. وی برای تحقق اين منظور، يك موسسه مشترك سوئدي ـ نروژي را مامور اين كار كرد و ضمن وصيتنامه اي كه در 27 نوامبر 1895 در پاريس تنظيم كرد همه اموال و درآمد كارخانه هايش را در اختيار آن موسسه قرارداد و برپايه نظر خود طرحي را به موسسه داد. آلفرد نوبل سال بعد در دهم دسامبر 1896 با وجداني نسبتا آسوده از اين عمل خود درگذشت.
     موسسه اهداي جوايز سالانه نوبل از محل دارايي و درآمد كارخانه هاي آلفرد نوبل پس از تنظيم سازمان و ضوابط مربوط، از 27 ژوئن سال 1900 كار خود را آغاز كرد كه اين كار ادامه دارد. از نیمه قرن بیستم و پس از ابرقدرت شدن آمریکا، اصحاب نظر توزیع جوائز نوبل را زیر ذرّه بین قرارداده اند و از آن پس بارها اخطار داده اند که داوران و به ویژه نروژی ها نظامنامه جوائزرا که این جوائز قبلا دارای پرستیژ ویژه بود با سیاست آلوده ساخته و لازم است که داوران از دانشمندان و اندیشمندان سراسر جهان انتخاب شوند و داور نروژی و سوئدی صرفا کافی نیست و ادامه کار، ارزش جوائز را به صفر خواهد رساند. این انتقادها شصت سال است که به نتیجه نرسیده است. در سال 2009 دادن جائزه صلح نوبل به باراک اوباما رئیس جمهور تازه کار آمریکا، با واکنش تند رسانه ها حتی رسانه های آمریکا رو به رو شد زیرا که وی در دو جنگ درگیر است، می خواهد نیروی نظامی بیشتری به افغانستان بفرستد و تا آن روز برای صلح هنوز کاری نکرده بود و ....

بازگشت به فهرست مطالب...